Pas op, VVD! Wie hoog vliegt, kan hard vallen

Om rechtse kiezers bij de PVV weg te lokken, hoopt de VVD met harde, duidelijke taal een lijn tegen Wilders te trekken: ‘Gewoon normaal doen.’ Hoewel de tactiek erg aandachttrekkend is – slechte pers is ook pers, right? – moeten we afwachten hoeveel effect deze campagnestrategie zal hebben.

VVD goede

Zo’n anderhalve maand voor de verkiezingen op 15 maart is het campagnegeweld tussen de politieke partijen flink losgebarsten. Dan is er een tactische zet hier, dan een uitspraak onder de gordel daar. Opvallend is het aantal partijen dat de VVD, meer specifiek Mark Rutte, tot ‘grote tegenstander’ heeft gebombardeerd. Tel daarbij de pech van de bonnetjesaffaire van vorige week op en we kunnen concluderen dat de VVD zeker niet alle kaarten in handen heeft. Is dit een tijdelijk dipje zonder betekenis of zijn het vroegtijdige symptomen van een noodlottige verkiezing?

In de wandelgangen in Den Haag werd rond de zomer al – niet eens zo voorzichtig – afgeteld naar het moment dat Rutte III zou worden beëdigd. Ook in de media kraaide niemand naar de huidige premier. Zijn optreden bij Zomergasten begin september had veel indruk achtergelaten. Het lijkt ook onoverkomelijk: met de PVV en SP praktisch buitenspel (in your face, kiezers!), is de optelsom zo gemaakt. Zonder VVD, nog altijd goed in de peilingen, kan bijna geen meerderheid worden gevormd in de Eerste en Tweede Kamer. De keuze voor Mark Rutte als premier ligt vervolgens voor de hand. Welke lijsttrekker heeft immers een beter CV voor de baan?

De VVD’ers zelf zijn ook niet dom en gedragen zich – met goede reden – als echte bestuurders. Dat mag ook als je in 390 gemeenten wordt vertegenwoordigd door in totaal 1184 raadsleden, 205 wethouders en 104 burgemeesters. In Den Haag zitten ze er ook warmpjes bij, op enkele afvallers bij het ministerie van Veiligheid en Justitie na, althans. Dat was een domper, zo anderhalve maand voor de verkiezingen. Bovendien wordt gerekend op een flinke premiersbonus voor de zelfverzekerde, charismatische Rutte. Zijn track record op betrouwbaarheid wordt voor het gemak vergeten. Voeg daar de nieuwe doordachte, aandachttrekkende campagnestrategie ‘Normaal. Doen.’ aan toe et voilá: het recept om de verkiezingen te winnen. Dat hopen ze tenminste.

Zo heeft een strijd van rechts tegen rechts zich ontpopt – of zoals je het ook kunt samenvatten: grof, grover, grofst.

De tactiek draait helemaal om de Rutte-Wilders tweestrijd, iets dat op zichzelf al opvallend genoeg is. Niemand trapt namelijk in de retoriek van de premier, die Wilders wil wegzetten als (economisch) linkse partij. Voor de meeste PVV-kiezers blijft Wilders gewoon dé rechtse voorman. Daarnaast is niet de economische, maar de sociaal-culturele scheidslijn het thema van deze verkiezingen. Zo heeft een strijd van rechts tegen rechts zich ontpopt – of zoals je het ook kunt samenvatten: grof, grover, grofst. Natuurlijk is campagneretoriek altijd wat harder dan normaal, maar het is opvallend dat uitgerekend de premier van Nederland op dit moment de voorhoede vormt.

Om rechtse kiezers bij de PVV weg te lokken, hoopt de VVD met harde, duidelijke taal een lijn tegen Wilders te trekken: ‘Gewoon normaal doen.’ Hoewel de tactiek erg aandachttrekkend is – slechte pers is ook pers, right? – moeten we afwachten hoeveel effect deze campagnestrategie zal hebben. Je moet toegeven, met harde taal moraliteit promoten is enigszins tegenstrijdig. Dit maakt Rutte extra kwetsbaar tegen de (moraliserende) Christelijke en linkse partijen. Deze tweestrijd heeft hij nu net niet opgezocht en hier is hij dus minder tegen bewapend. CDA, PvdA, D66, GroenLinks en zelfs 50PLUS gaan vol in de aanval. Dit komt Rutte’s geloofwaardigheid – toch al niet een van zijn grootste kwaliteiten – niet echt ten goede op dit moment. Een gebundeld offensief kan meer kiezers naar het midden en de linkerkant van het politieke spectrum lokken. Dit betekent dat in de kiezerspoel voor de VVD en PVV minder kiezers overblijven om de tweestrijd over te voeren. De twee partijen kunnen nog bedrogen uitkomen, al blijkt dat nu nog niet uit de peilingen. Maar wie gelooft peilingen tegenwoordig nog?

De wijdverspreide aanval tegen Rutte komt niet uit de lucht vallen. Na een nazomer vol Rutte-lof, lijkt de VVD te vroeg te hebben gepiekt. De arrogantie van de macht is te opvallend geworden, zoals Annemarie Kas ook betoogt tijdens een prachtige analyse in Politieke Junkies. Vroeg of laat keren andere partijen en de media zich tegen zulke partijen. Het gebeurde het CDA in de jaren ’90, toen ze acht jaar buiten de regering werden gehouden tijdens de Paarse kabinetten van Kok. Het gebeurde de PvdA en de VVD na acht jaar paars, tijdens de Fortuyn revolte. Het gebeurde de PvdA later weer op lokaal niveau, op het moment dat D66 hen van de troon kon stoten in ontzettend veel gemeenten in 2014. En op hun beurt gebeurde het D66 tussentijds, toen het (virtuele) succes rondom de provinciale verkiezingen en het toppunt van Pechtold’s gedoogsteun in 2015 hen naar het hoofd steeg in Den Haag.

Vroeg of laat keren andere partijen en de media zich tegen zulke partijen.

Het is niet gezegd dat de tijd van de VVD nu al is gekomen, maar feit is dat de berichtgeving rondom de partij negatiever is geworden de afgelopen weken. Iedereen die het portret van Rutte van Volkskrant columnist Sheila Sitalsing heeft gelezen (een echte aanrader!), hoopt overigens dat we nog meer trucjes van de premier zullen zien. Maar typerend voor de stemming in het land is het kiezersonderzoek van EenVandaag, waaruit blijkt dat 51 procent van alle kiezers denkt dat de belofte van Rutte om de PVV buiten een coalitie te houden, loze woorden zijn. Hoewel deze keuze de VVD even goed leek te doen, zijn de andere partijen weer bewapend met extra munitie. Hoeveel zijn beloftes van Rutte nog waard?

Juist zijn geloofwaardigheid moet de premier extra beschermen tijdens deze verkiezingsstrijd. Het is pure pech dat vervolgens de bonnetjesaffaire en Rutte’s rol daarin nog eens wordt opgerakeld. Maar de keuze voor een paradoxale verkiezingsstrategie en vervolgens een keiharde, opvallende belofte tot uitsluiting van Wilders (en zijn kiezers, maar toch ook weer niet!?), zijn voor de rekening van de VVD zelf. Op 16 maart zal blijken of de campagnestrateeg lof verdient. Het is te hopen dat Rutte nog een kans krijgt van de kiezers. Zijn management skills zijn mogelijk precies wat Nederland op dit moment nodig heeft: stabiliteit is nooit verkeerd. Maar houd in je achterhoofd: het gedoodverfde kabinet Den Uyl II in 1977 is er ook nooit gekomen…

Macbook Pro
* Intel Core i7 (3.8GHz, 6MB cache)
* Retina Display (2880 x 1880 px)
* NVIDIA GeForce GT 750M (Iris)
* 802.11ac Wi-Fi and Bluetooth 4.0
* Thunderbolt 2 (up to 20Gb/s)
* Faster All-Flash Storage (X1)
* Long Lasting Battery (9 hours)
Help ons groter worden!
Onze site is gratis voor iedereen en dat willen we graag zo houden. Graag willen we je vragen onze facebookpagina leuk te vinden. Zo kunnen wij blijven groeien en mis jij geen van onze artikelen! Alvast bedankt en veel leesplezier, het Young Critics-team :-)
YOUNG CRITICS
Werkzaamheden
Op dit moment werken we hard aan onze site. We zullen vandaag (27-11) en morgen (28-11) dan ook geen nieuwe content plaatsen en de site zal misschien niet helemaal optimaal werken. Excuses voor het ongemak!
Bedankt, we nemen z.s.m. contact met je op.