Mens, klimaat en het doemscenario dat (bijna) niemand boeit

Het is leuk van Leonardo DiCaprio dat hij laatst een documentaire de wereld in heeft geslingerd over de klimaatverandering op onze aarde, maar om echt het verschil te gaan maken, moet de klimaat lobby het anders gaan aanpakken, aldus Yannick van Rossen.

United Nations Photo 15093680197_560c7daf2b_k

Mens en klimaat: het is een uiterst ongelukkige combinatie. Al wordt klimaatverandering door sommige figuren nog altijd ontkend, het gros van de wereldbevolking is het er inmiddels over eens dat de mens wel degelijk bijdraagt aan het opwarmen van de aarde. De meeste nationale overheden erkennen dan ook dat onmiddellijke daadkracht een vereiste is om de gevolgen van klimaatverandering in te perken. Door middel van regelgeving, belastingen en akkoorden, zoals gesloten tijdens de klimaatconferentie in Parijs vorig jaar, worden de eerste babystapjes gezet richting een wereldwijd duurzamer beleid.

Tegelijkertijd zijn de Leonardo DiCaprio’s van deze wereld een offensief begonnen om mensen bewuster te maken van ’s werelds “grootste uitdaging”. Door het schetsen van een apocalyptisch toekomstbeeld wordt geprobeerd om het grote publiek te overtuigen van de urgentie van het probleem. We moeten Leo bedanken voor de moeite, maar de focus van de klimaatbeweging moet drastisch veranderen om uiteindelijk een significant verschil te kunnen maken. De klimaatbeweging zou een hoop winst kunnen behalen door twee dingen anders aan te pakken. Eerst moet er erkenning komen dat het doemscenario dat zich wellicht op de lange termijn zou kunnen voltrekken niet genoeg doet om de mensen te overtuigen van het belang van het aanpakken van klimaatverandering. Vervolgens is het belangrijk om meer aandacht te besteden aan de economische en politieke voordelen van een energie transitie waar de bevolking op de korte termijn van kan profiteren.

We moeten Leo bedanken voor de moeite, maar de focus van de klimaatbeweging moet drastisch veranderen om uiteindelijk een significant verschil te kunnen maken.

Dat het doemscenario tot op heden te weinig heeft gedaan om de mensen te overtuigen van de urgentie van klimaatverandering is pijnlijk duidelijk geworden tijdens de afgelopen verkiezingen in de VS. Bijna de helft van de stemmers heeft gekozen voor een kandidaat die zonder blikken of blozen klimaatverandering ontkent. Dat wil natuurlijk niet zeggen dat al die kiezers dat ook echt geloven, maar het laat zeer zeker zien dat het ze niet echt interesseert. Het idee dat het wellicht op de lange termijn ‘game over’ is voor onze planeet blijkt onvoldoende motivatie voor de gemiddelde mens om duurzaamheid serieus te nemen. Het wordt simpelweg niet gezien als een probleem waar we ons al te druk over zouden moeten maken. Het is toekomstmuziek waarvan de nuance verloren gaat aan de alledaagse man en vrouw. De smeltende ijskappen, afnemende biodiversiteit en mogelijke extreme weersveranderingen die Leonardo DiCaprio belicht in zijn documentaire blijven een ver-van-ons-bedshow. Het gevoel dat er belangrijkere problemen zijn die onze directe aandacht verdienen overheerst.

De retoriek dat mensen dingen moeten opgeven om het klimaat te redden werkt ook alleen maar averechts. Het idee dat we onze vleesconsumptie moeten minderen of compleet stoppen is op een logische manier te verantwoorden, maar draagt enkel bij aan de aversie voor de klimaatbeweging. Al zijn de argumenten nog zo goed onderbouwd, mensen zijn simpelweg niet bereid hun stukje vlees te laten staan voor een probleem waar ze de urgentie niet van inzien.

Om het volk op grote schaal duurzamere keuzes te laten maken zal moeten worden gekeken naar de economische en politieke voordelen die op de korte termijn een verschil kunnen maken. Door technologische innovatie wordt het produceren van groene energie steeds competitiever. Duurzame energiebronnen zijn zelfs goedkoper aan het worden dan energie opgewekt uit fossiele brandstoffen. Terwijl Nederland wat achterloopt in de energie transitie wordt verwacht dat het in landen als Brazilië, Australië en Chili een economische voordelige keus wordt om over te gaan op schone energie. Als Nederland het voor elkaar krijgt om een zelfde omslagpunt op korte termijn te bereiken zal dit de keus van de consument sterker beïnvloeden dan de argumenten van de klimaatlobby ooit zouden kunnen. Uiteindelijk zal het gros van de bevolking de keus maken die het beste is voor de portemonnee. Als er meer aandacht wordt besteed aan de economische potentie van schone energie zal dit de transitie versnellen.

Om het volk op grote schaal duurzamere keuzes te laten maken zal moeten worden gekeken naar de economische en politieke voordelen die op de korte termijn een verschil kunnen maken.

Een ander voordeel van een transitie naar schone energie dat onderbelicht blijft in het huidige debat is de politieke winst die te behalen valt door minder afhankelijk te worden van fossiele brandstoffen. Het terugdringen van het verbruik van olie en gas betekent dat Europa minder afhankelijk wordt van Rusland en het Midden Oosten. Met de huidige onrust in beide regio’s is dit een argument waarvan de consument makkelijker het belang kan inzien dan van smeltende ijskappen en verlies aan biodiversiteit. Het zou de onderhandelingspositie van Europese staten met Rusland verbeteren en biedt verder de mogelijkheid om het liberale wereldbeeld dat wordt gepropageerd geloofwaardiger te maken. Uiteindelijk zal iedereen moeten toegeven dat ons democratische gedachtegoed niet echt lekker botert met de structurele mensenrechtenschending van bijvoorbeeld onze ‘bondgenoot’ Saoedi-Arabië.

De lange termijn visie die alsmaar naar voren komt in documentaires zoals die van DiCaprio kan zeker invloed uitoefenen op de politiek, maar de algehele bevolking blijft hierbij grotendeels ongeroerd. Begrijp me niet verkeerd, het is wel degelijk belangrijk om dit aan te kaarten. Op institutioneel niveau moet absoluut snel verandering plaatsvinden om de dramatische effecten van klimaatverandering te voorkomen. Echter is dit alleen mogelijk als de kiezer een duurzamer beleid eist. Wanneer er meer aandacht komt voor de economische en politieke voordelen die een duurzamer beleid op de korte termijn kunnen bieden kan dit de publieke opinie doen veranderen. Uiteindelijk zal de politiek dan haar standpunten moeten aanpassen aan de wil van het volk. Uiteraard is dit slechts een klein begin in het vinden van een oplossing voor het wereldwijde probleem dat klimaatverandering heet. Maar als er iets is dat ik van mijn moeder heb geleerd, is dat een goed begin het halve werk is.

Macbook Pro
* Intel Core i7 (3.8GHz, 6MB cache)
* Retina Display (2880 x 1880 px)
* NVIDIA GeForce GT 750M (Iris)
* 802.11ac Wi-Fi and Bluetooth 4.0
* Thunderbolt 2 (up to 20Gb/s)
* Faster All-Flash Storage (X1)
* Long Lasting Battery (9 hours)
Help ons groter worden!
Onze site is gratis voor iedereen en dat willen we graag zo houden. Graag willen we je vragen onze facebookpagina leuk te vinden. Zo kunnen wij blijven groeien en mis jij geen van onze artikelen! Alvast bedankt en veel leesplezier, het Young Critics-team :-)
YOUNG CRITICS
Non-actief
Op dit moment wordt geen nieuwe content geplaatst op de site. We zijn op de achtergrond bezig met reorganiseren van onze redactie- en publicatiestructuur. In de tussentijd kun je uiteraard onze oude stukken gewoon op de site lezen. Tot snel! Het YC-team.
Bedankt, we nemen z.s.m. contact met je op.