Botox en groepsdruk in het selfie-tijdperk

Het is dinsdagochtend 07:30 en ik sta voor mijn spiegel. Mijn haar wil niet, ik lijk drie kilo zwaarder dan gisteren en alle Insta-miss-perfects helpen ook niet mee als ik door mijn Instagram feed scroll. Gefrustreerd doe ik mijn haar in een knot en trek mijn meest comfortabele kleding aan. Deze ochtenden komen zo’n drie keer per week voor, maar na een ontbijt en een kop koffie krabbel ik vaak weer op en verdwijnen de negatieve gedachtes compleet.

Vandaag de dag wordt steeds meer gestreefd naar perfectie. ‘Perfectie’ spat van je beeldscherm wanneer je je Instagram-feed opent, gevuld met mooie vrouwen die een beeld vormen dat ver weg staat van de werkelijkheid, wat een slechte impact heeft op jonge meiden.

Cosmetische ingrepen zijn tegenwoordig net zo populair als high-tea’s waren op een zondag zo’n drie jaar geleden.

Een filler hier en een kleine correctie daar. Cosmetische ingrepen zijn tegenwoordig net zo populair als high-tea’s waren op een zondag zo’n drie jaar geleden. Regelmatig kijk ik met verbazing naar de enorme veranderingen die ik zie optreden bij jonge vrouwen in mijn omgeving. Veranderingen die compleet onnodig zijn omdat ze zoveel natuurlijk schoon bevatten, dat het ze juist alleen maar lelijk maakt.

Ik ben niet tegen plastische chirurgie en cosmetische ingrepen. In tegendeel, er zijn vrouwen en mannen zo intens ongelukkig met hun uiterlijk, dat dit een oplossing kan bieden. En dan heb ik het niet over de slanke, prachtige vrouwen die een iets dunnere bovenlip hebben dan hun buurvrouw.

Groepsdruk

Ik kan mij nog goed herinneren dat ik voor het eerst een string droeg. Het was ergens in groep acht en ik was de eerste van mijn klas. Tijdens gymles kreeg ik de eerste gemene opmerkingen al naar mijn hoofd. Ik was de eerste en het was vreemd. Een week later huppelde ik vrolijk over het plein met mijn vriendinnen, allemaal met een string onder onze broek. Als er één schaap over de dam is… je snapt mijn punt.

De vergelijking is misschien wat gek, vooral ook omdat een string totaal niks te maken heeft met een cosmetische ingreep. Toch schept het een goed beeld van de invloed die we als vrouwen op elkaar kunnen hebben. Nemen er drie een filler in hun bovenlip, dan zal de rest van de groep zich waarschijnlijk ook makkelijker laten overhalen. Hoe erg is die groepsdruk dat je zo bewust de mimiek in je gezicht wil veranderen? In welk opzicht maken botox of fillers een jonge vrouw van 25 mooier dan ze al is?

Nemen er drie een filler in hun bovenlip, dan zal de rest van de groep zich waarschijnlijk ook makkelijker laten overhalen.

In het boek ‘De Psychologie van het uiterlijk’, schrijft Woertman dat de manier waarop veel mensen vandaag de dag obsessief met het lichaam bezig zijn, te maken heeft met een leegte die voort komt uit het wegvallen van grote zingevende kaders en stabiele familiebanden.

In 2015 hield Liesbeth Woertman een lezing op het gebied van seksualiteit en anticonceptie, met als titel ‘Seks in het selfie-tijdperk. Hierin vertelde Woertman dat het uiterlijk en een perfect lichaam belangrijker zijn dan ooit in onze beeldcultuur. Ze heeft gelijk, ik begin niet eens met tellen van het aantal selfie’s dat ik tot nu toe heb gemaakt.

De druk die ligt op onze generatie, is volgens Woertman te verklaren. We hebben meer techniek tot onze beschikking en maken daardoor makkelijker, sneller en vaker foto’s, vooral van onszelf. Die constante stroom van beelden, de drang om je privéleven te tonen en jezelf als een sexy object in een etalage te leggen, is volgens Woertman typisch iets van deze tijd. Wanneer we ons afvragen waarom onze ouders met verkrampte kaken op de foto gaan, hebben ze dus gewoon niet zoveel geoefend als wij.

Impact van social media

In 2015 is het gebruik van Facebook onder jongeren gedaald en is het gebruik van Instagram, Snapchat en Pinterest gestegen. Dit zijn drie social media kanalen die vrijwel compleet visueel zijn ingesteld. We groeien dus op in een beeldcultuur die daarnaast gefocust is op het creëren van gemanipuleerde beelden die geen goed beeld van de werkelijkheid scheppen. De retoucheer apps zijn niet aan te slepen en we verlengen met gemak onze benen met een centimeter of tien zodat we de lengte van een model hebben op onze foto’s.

Volgens Woertman is er een duidelijk verschil tussen vrouwen van een zekere leeftijd en jonge meisjes die opgroeien in deze beeldcultuur. Toch zijn ook volwassen vrouwen makkelijk te beïnvloeden, ik betrap mezelf er nog regelmatig op. Merken en bedrijven zijn uit op deze vorm van manipulatie omdat deze jonge meiden zich niet kunnen verweren. Helaas zijn het niet alleen de grote reclame bureaus en marketeers die hier schuld aan hebben, ook de imponerende influencers, bloggers en vloggers roepen onbewust een negatief lichaamsbeeld op bij jonge, kwetsbare meisjes.

De retoucheer apps zijn niet aan te slepen en we verlengen met gemak onze benen met een centimeter of tien zodat we de lengte van een model hebben op onze foto’s.

Moeten zij zich hier iets van aantrekken, vraag je je dan af? De een zijn dood is de ander zijn brood, zou menig man roepen. We zouden terug kunnen gaan naar de basis: de opvoeding, maar iedereen weet dat een tiener altijd zijn of haar eigen weg zal gaan en gaat ontdekken. Als ze ouder worden kun je alleen maar hopen dat ze tevreden zijn met zichzelf, in de spiegel kunnen kijken en denken: ik ben gelukkig met wie ik ben.

Toch zou het mooi zijn als rolmodellen hun taak een stuk serieuzer zouden nemen, ze iets minder geil op foto’s zouden staan, geen onbedoelde ‘Roken-is-cool’ campagne zouden voeren op Instagram en gewoon eens een foto maken van hun hamster in plaats van zichzelf. Misschien dat ook ik dan eindelijk is ga inzien dat die 55 likes op mijn Instagram-foto niet kunnen tippen aan de liefde en complimentjes die ik face-to-face krijg van de mensen om mij heen.

Young Critics draait volledig op donaties. Vond je dit artikel van Joyce Kamerbeek de moeite waard? En wil je graag meer van deze schrijver lezen? Steun ons dan in de vorm van een donatie. Alvast bedankt, we waarderen je steun enorm.