Bruggen slaan

Rethinking Economics NL lid Maarten Kavelaars was in Brussel om te praten over de toekomst van de Europese Unie. Wat werd er precies besproken? En wat heeft dat te maken met Rethinking Economics en het verbeteren van het Nederlandse economieonderwijs? Een beschouwing.

Darylgio Agoncillo photo-1452567489037-30d54d84ad60

“Het aankomende jaar wordt beslissend om de Unie weer te verenigen”. Jean-Claude Juncker wond er onlangs geen doekjes om in zijn State of the Union. Naast de vluchtelingenstroom en de identiteitscrisis slaat dit volgens Juncker, met het oog op het afgelopen decennium, vooral terug op de zogenaamde ‘politiek-economische gezondheid’ van Europa. Wat zijn de ontwikkelingen rondom het Griekse kapitaalinfuus? En wat kan gedaan worden om de gigantische (jongeren)werkloosheid in voornamelijk zuidelijke eurolanden te bestrijden?

De genoemde problemen raken de Europese economie in het hart. Toch zijn zij te typeren als zogenaamde fast-burning crises; crises die op dit moment hevig aan de oppervlakte voor allerlei directe problematiek zorgen; urgent zijn maar tegelijkertijd een relatief tijdelijk karakter hebben. Zo is het goed mogelijk dat de hoge jongerenwerkloosheid binnen een paar jaar weer zal afnemen door een aantrekkende economie.

Eenieder van ons zou er voor tekenen als de EU alleen uitgedaagd zou worden door deze fast-burning crises: dan waren we met een beetje geluk en wijsheid over een paar jaar van alle problemen af. Was het maar zo simpel. Onder de oppervlakte liggen namelijk meer fundamentele problemen, zogenaamde slow-burning crises. Crises die we misschien niet direct zien als we het journaal kijken, maar ons dagelijks leven de komende halve eeuw wel degelijk fundamenteel zullen gaan beïnvloeden. De verschillen tussen noord en zuid onder het juk van de munteenheid; de langzaamaan steeds minder houdbaar wordende kosten van de welvaartsstaat (als Europa breed probleem); de manier waarop we ons de komende halve eeuw van goede pensioenen voorzien; uitbreidende Afrika-Europa migratie de komende decennia als gevolg van doorzettende klimaatverandering. De lijst is lang en fundamenteel en het zal meer dan enkele jaren duren om deze uitdagingen het hoofd te bieden.

Onder de oppervlakte liggen namelijk meer fundamentele problemen, zogenaamde slow-burning crises.

Het is een optie collectief te wachten de slow-burning crises aan te pakken tot het moment dat zij verworden zijn tot fast-burning crises, door bijvoorbeeld structurele maatregelen om migratie in goede banen te leiden voor ons uit te schuiven en pas in actie komen als er mensen voor de deur staan. Echt verstandig is dat echter niet, zo vinden verschillende Brusselse beleidsmakers en wetenschappers die zich bezighouden met de Europese vraagstukken.

Zij werken daarom samen aan een jarenlang onderzoeks- en beleidsproject gesitueerd rond het denkkader van fast– en slow-burning crisis. In het kader van dit project kwamen ongeveer 50 hoogleraren, beleidsmakers, lobbyisten, promovendi en masterstudenten uit heel Europa in Brussel bijeen om in dialoog te gaan over de toekomst van Europa.

De directe link tussen de toekomst van Europa en die van ons eigen economieonderwijs is op het eerste gezicht misschien wat ver gezocht. Toch zijn het economiestudenten van nu die een belangrijke bijdrage kunnen gaan leveren aan de toekomst van ons continent, hoe die er ook uit mag zien. De economiestudenten van vandaag zijn immers de beleidsmakers, managers, en journalisten van morgen.

Wij zijn er van overtuigd dat dit een veranderende houding vergt van het economie-onderwijs. Het is belangrijker dan ooit om bruggen te slaan.

Allereerst de brug tussen wetenschap en beleid. Volgens ons ligt de waarde van de economische wetenschap in het adresseren en analyseren van slow-burning crises. Academici hebben, ondanks hun publicatiedruk, relatief gezien veel tijd (in ieder geval meer dan een vierjarige termijn) en zijn in hun positie niet afhankelijk van de grillen van een electoraat die de ruimte om uitspraken te doen verkleint. De ruimte die ze hebben moeten ze gebruiken om uit hun ivoren toren te komen. Beleidsmakers hebben een aanvullende rol, kunnen oplossingen aandragen en een agenda voeren om vruchtbaarheid te geven aan problemen die in het politieke debat vaak nog onder de oppervlakte liggen.

De economiestudenten van vandaag zijn immers de beleidsmakers, managers, en journalisten van morgen.

Ten tweede de brug tussen verschillende wetenschappelijke disciplines. De Europese economische problematiek die werd bediscussieerd, huist net zo goed sociologische, demografische, culturele of politieke factoren in zich. De genodigden vertegenwoordigden daarom een groot aantal kennisposities. Deze interdisciplinariteit is de grote meerwaarde voor dit soort discussies, nu en in de toekomst.

De twee bruggen die gebouwd moeten worden lijken zo vanzelfsprekend. Maar zeker met het oog op het academische onderwijs is niets minder waar. Waar veel academici wel degelijk voeling hebben met de praktijk, prikkelen universitaire curricula studenten veel te weinig buiten de ivoren toren te treden — een probleem dat zich over de gehele breedte van sociaalwetenschappelijke opleidingen uitstrekt. Wanneer gaan we nou eens aandacht besteden aan de echte wereld en beleidspraktijk?

Waar het de andere sociaalwetenschappelijke curricula wel lukt de tweede brug, naar interdisciplinariteit, te dichten, blijft het economische curriculum alleen achter op haar eigen eiland. Een steekproef van 50 genodigden is uiteraard niet representatief, maar het feit dat er van alle genodigden personen zich er slechts één ‘econoom’ mocht noemen terwijl het de hele week over ‘de economie’ ging, is wat ons betreft een veeg teken.

Het laat zien dat economiecurricula een achterstand goed te maken hebben willen zij relevant blijven in de komende decennia. Blijft dit achterwege, dan zal het economieonderwijs spoedig zelf van slow- naar fast-burning crisis transformeren.

Macbook Pro
* Intel Core i7 (3.8GHz, 6MB cache)
* Retina Display (2880 x 1880 px)
* NVIDIA GeForce GT 750M (Iris)
* 802.11ac Wi-Fi and Bluetooth 4.0
* Thunderbolt 2 (up to 20Gb/s)
* Faster All-Flash Storage (X1)
* Long Lasting Battery (9 hours)
Help ons groter worden!
Onze site is gratis voor iedereen en dat willen we graag zo houden. Graag willen we je vragen onze facebookpagina leuk te vinden. Zo kunnen wij blijven groeien en mis jij geen van onze artikelen! Alvast bedankt en veel leesplezier, het Young Critics-team :-)
YOUNG CRITICS
Non-actief
Op dit moment wordt geen nieuwe content geplaatst op de site. We zijn op de achtergrond bezig met reorganiseren van onze redactie- en publicatiestructuur. In de tussentijd kun je uiteraard onze oude stukken gewoon op de site lezen. Tot snel! Het YC-team.
Bedankt, we nemen z.s.m. contact met je op.