Onbetaald werk is de nieuwe norm

Met een hoge jeugdwerkloosheid is starten op de arbeidsmarkt niet makkelijk. Naast het behalen van een diploma wordt van je verwacht aan allerlei extra kwalificaties te voldoen. Steeds meer jongeren gaan banen onder hun niveau aan of zelfs onbetaald werk doen. Young Critics duikt komende tijd in deze problematiek en gaat op zoek naar oplossingen.

You are fired

Afgelopen zomer heb ik fulltime gewerkt bij de studentenadministratie van een van de grootste universiteiten van Nederland. Het aantal diploma’s wat ik over de balie heb zien vliegen was amper te tellen. In de maanden juli en augustus is het hoogseizoen wat betreft het ophalen van je bul. Het merendeel van de studenten wil dolgraag doorstromen naar een baan of een volgende opleiding en heeft daarvoor een toegangsbewijs nodig in de vorm van een behaalde opleiding. Maar als ik iets deze zomer heb gezien, is dat een diploma niet zomaar uitgegeven wordt. De pijn en moeite die met de regels en procedures omtrent het behalen van je diploma gepaard gaan, lieten dat zien.

Het maakt het des te wranger als je bedenkt dat een diploma lang niet genoeg is voor starters op de arbeidsmarkt. Waar vroeger netwerk, geluk en een grote mond genoeg bleken te zijn voor een topjob bij een hoog aangeschreven werkgever (welke familie heeft geen school dropout met een succesvolle carrière), leek onze generatie meer gebaat bij het volgen van een opleiding. “Je moet gewoon gaan studeren, dan kun je pas echt laten zien wat je kan.”

Het creëert een vicieuze cirkel: voor een baan heb je ervaring nodig, voor ervaring heb je een baan nodig.

De realiteit blijkt minder rooskleurig. De jeugdwerkeloosheid betreft 10,9% in het tweede kwartaal van 2016. Starters op de arbeidsmarkt hebben het niet makkelijk. Naast het behalen van een diploma wordt van je verwacht aan allerlei extra kwalificaties te voldoen

Waarschijnlijk klinken dit soort termen velen van jullie bekend in de oren: 2-5 jaar werkervaring in een soortgelijke functie, aantoonbare affiniteit met het onderwerp en kennis van de doelgroep. Kwalificaties waar je als net afgestudeerde waarschijnlijk niet aan voldoet (of überhaupt aan kan voldoen). Het creëert een vicieuze cirkel: voor een baan heb je ervaring nodig, voor ervaring heb je een baan nodig.

Het onbetaalde werk

Als gevolg hiervan heeft zich een ontwikkeling voorgedaan waarvan nog moet blijken of het daadwerkelijk positief uitpakt voor alle jonge starters op de arbeidsmarkt: het onbetaalde werk.

Fulltime banen waar ook fulltime voor betaald wordt zijn zo moeilijk te vinden dat jongeren vaak gedwongen worden een job aan te nemen die bij lange na niet de huur betaalt, maar wel op een andere manier bijdragen aan hun toekomstperspectief. Zo hebben we bijvoorbeeld de gouden oude stage. Waar je vroeger hoopte niet tot koffiehulpje te worden gebombardeerd, kun je nu alleen maar bidden dat je jezelf niet verzuipt in de verantwoordelijkheden (“Waar vind ik precies de afdeling Marketing?” “Nou, dat ben jij dus vanaf nu”).

Maar dat is tenminste tijdens je studie, wanneer je nog vol kunt lenen van je grote vriend DUO. Misschien zijn de werkervaringsplaatsen nog wel erger. Denk je eindelijk het volwassen leven in te gaan, kun je alsnog een dikke lening bij je ouders afsluiten, omdat je voor een ‘minimaal salaris’ wel een hele bak aan ervaring en kennis terug krijgt!

Met een leeg CV of portfolio ga je de oorlog natuurlijk niet winnen, dus is het beter maar wat zwaar onderbetaalde vriendendiensten te verlenen.

Dan heb je natuurlijk ook nog het leed dat ZZP heet. Met een leeg CV of portfolio ga je de oorlog natuurlijk niet winnen, dus is het beter maar wat zwaar onderbetaalde vriendendiensten te verlenen. Zo heb je voor de eerstvolgende klus, die hoogstwaarschijnlijk net zo schraal betaalt, wel wat tastbare kwaliteit om te laten zien.

Vergeet ook niet de korte termijn klussen. Twee weken fulltime beunen op een festival waar je natuurlijk wel een gratis kaartje en een bak nieuwe vrienden voor terug krijgt, maar waarvan je – als je je 90-urige werkweek zou declareren tegen een correct ingeschaald loon – een nieuwe auto kunt kopen.

En zou kunnen we eigenlijk nog wel even doorgaan. Onbetaald werk is de nieuwe norm.

Het draait allemaal om CV building

Het linkt allemaal goed met de druk van het zogenaamde CV building. De druk die bij starters wordt gelegd door de eisen die worden gesteld in vacatures is kenmerkend voor onze generatie Y (grof gezegd is dit iedereen die geboren is tussen 1985 en 2001). Zo kopte Trouw al in juni 2014:

“Generatie Y is niet lui, maar moe van de excellentiedruk”

Ik herken het zelf ook. Bij iedere interessante vacature die ik tegenkom scan ik onbewust meteen mijn eigen CV en vraag ik me af waarom ik me niet breder heb georiënteerd. Waarom ik toch niet die extra taal heb geleerd. Waarom ik niet toch die maand een weeshuis ben gaan bouwen op een ander continent. Waarom ik niet bij de schoolkrant heb gezeten op de middelbare school. Allemaal achteraf praat, maar het vormt wel een nieuwe realiteit.

Je kunt niet vroeg genoeg beginnen met investeren in je toekomst.

Een realiteit waarin je nooit genoeg aan CV building kunt doen. Je kunt niet vroeg genoeg beginnen met investeren in je toekomst. Bij iedere keuze moet je je afvragen op wat voor manier het je reflecteert en wat het betekent voor de toekomst. En eigenlijk vooral: is er meer? Is er nog een betere optie?

Zorgt het perspectief op meer uiteindelijk voor settelen voor minder? Helpen onbetaalde klussen je daadwerkelijk aan die droombaan? En zo niet, wat is het alternatief?

De komende tijd kijk ik samen met andere Young Critics naar deze ontwikkelingen op de arbeidsmarkt. Hier gaan we een apart dossier voor inrichten. We zijn daarbij op zoek naar veel input en ervaringen van de starters zelf. Wil je graag meepraten? Laat een reactie achter op Facebook of de website, vul het contactformulier in op de website of stuur een mail naar anouk@youngcritics.nl.

Macbook Pro
* Intel Core i7 (3.8GHz, 6MB cache)
* Retina Display (2880 x 1880 px)
* NVIDIA GeForce GT 750M (Iris)
* 802.11ac Wi-Fi and Bluetooth 4.0
* Thunderbolt 2 (up to 20Gb/s)
* Faster All-Flash Storage (X1)
* Long Lasting Battery (9 hours)
Help ons groter worden!
Onze site is gratis voor iedereen en dat willen we graag zo houden. Graag willen we je vragen onze facebookpagina leuk te vinden. Zo kunnen wij blijven groeien en mis jij geen van onze artikelen! Alvast bedankt en veel leesplezier, het Young Critics-team :-)
YOUNG CRITICS
Werkzaamheden
Op dit moment werken we hard aan onze site. We zullen vandaag (27-11) en morgen (28-11) dan ook geen nieuwe content plaatsen en de site zal misschien niet helemaal optimaal werken. Excuses voor het ongemak!
Bedankt, we nemen z.s.m. contact met je op.