“Het ideaal is dat abortus moet worden afgeschaft. De realiteit is: dat kan niet.”

Abortus. Voor onze generatie, die sinds de jaren tachtig geboren is, zal de abortuswet uit 1981 vanzelfsprekend gevonden worden, maar voor de SGP is het allesbehalve dat. Young Critics was daarom nieuwsgierig naar de standpunten van de jongerenafdeling van de SGP en sprak met Jan-Willem Kranendonk, voorzitter van de SGPJ.

Photodune embryo silhouette in woman hand

Per jaar worden er 33.000 baby’s geaborteerd. Dat zijn er 33.000 te veel, vindt de SGP. In de ideale wereld van de Staatkundig Gereformeerde Partij is abortus namelijk verboden. Een verbod lijkt echter een onmogelijke missie in het huidige politieke en maatschappelijke landschap. Uit onderzoek van de Rijksuniversiteit Groningen en de Vrije Universiteit van Amsterdam blijkt dat religie steeds verder uit het leven van de Nederlander verdwijnt.

De liberaal-progressieve wetgeving neemt gelijke tred met deze tendens. Het zelfbeschikkingsrecht van de vrouw om baas over haar eigen buik te zijn kan ook tot deze wetgeving gerekend worden. De SGP ziet het allemaal met lede ogen aan, maar beseft dat hun strijd tegen abortus als ‘iets gewoons’ nog niet gestreden hoeft te zijn.

Op 2 maart kondigde de partij aan het debat over abortus weer op de agenda te willen zetten. Aanleiding daarvoor was het onderzoek van TNS Nipo. Volgens fractieleider Kees van der Staaij boden de resultaten hieruit voldoende aanleiding om weer een goed debat te voeren over het aborteren van foetussen.

Verbod ver weg

Jan-Willem Kranendonk, voorzitter van de SGPJ, begrijpt ook dat een verbod ver weg is: “Van der Staaij weet dat we op dit moment abortus niet verboden krijgen. We zoeken ernaar om binnen de bestaande kaders het zoveel mogelijk in te dammen. En trouwens: dat is wat heel veel Nederlanders vinden.”

Terwijl hij dit vertelt, haalt hij het onderzoek uit zijn tas. “Wat mij vooral heel erg opviel – als je kijkt naar een aantal redenen zoals gebrek aan financiële middelen, compleet gezin, geen kinderwens, niet te combineren met werk – dat de meerderheid van Nederland zegt: dat vinden we geen goede reden voor abortus. Ooit is abortus hier begonnen als uitzonderingspositie. Daar waren we het volledig mee oneens natuurlijk.” 

“Maar inmiddels wordt één op de zes kinderen geaborteerd. Dat is niet alleen een uitzonderingspositie meer.”

De cijfers van één op de zes kinderen citeert Kranendonk uit de mond van Kees van der Staaij, maar hij begrijpt hoe de leider van de moederpartij ze heeft berekend. Volgens hem hoef je enkel het aantal abortussen in Nederland af te zetten tegen het geboortecijfer. “51% van de Nederlanders vindt dat er sprake is van echt daadwerkelijk leven na zes weken. Waarom hebben we dan abortus na 21 weken? Dat snap ik echt niet. Kinderen leven in de buik, dus kunnen zich niet uiten. Maar dat neemt hun recht om te leven niet weg. Dat vind ik absoluut niet stroken met liberaal denken.”

Het liberale discours

Dat liberale denken speelt een belangrijke rol in de argumentatie van de SGPJ. Niet omdat de jongerenpartij zo graag het liberale discours gebruikt in het debat, maar omdat de partij begrijpt dat dit de enige manier is om het abortusdebat een andere kant op te sturen. De zogenaamde publieke rede, of Public Reason, is de enige manier van argumentatie waar de liberale meerderheid in de Kamer naar wil en kan luisteren. Kranendonk weegt zijn woorden daarom goed af: “Het ideaal is dat het moet worden afgeschaft. De realiteit is: Dat kan niet. Het is een heel moeilijke afweging. We hebben een doel, maar we weten ook dat we realistisch moeten zijn.”

Het is daarmee een tactische beslissing van de confessionele partijen om te kijken waar abortus in Nederland zo ver mogelijk teruggedrongen kan worden. “Abortus hoort bij het proces. Het wordt als normaal gezien. Alleen al het terugplaatsen in het uitzonderingskader, dat zou al zo’n verschil kunnen maken”, vindt Kranendonk.

Baas in eigen buik

Maar het recht van de vrouw om te beschikken over haar eigen lichaam, is dat dan niet belangrijk voor de SGPJ? “Je beschikt niet alleen over jezelf hier, maar ook over een ander leven. En dat andere leven, dat heeft ook zijn zelfbeschikkingsrecht. Natuurlijk snap je dat er heel intens schrijnende situaties zijn. Verkrachting, incest… dat is intens verdrietig, dan kan ik de neiging begrijpen. Al vind ik dan nog dat het ene leed het andere leed niet hoeft te veroorzaken.”

Leed speelt een centrale rol in het betoog van Kranendonk. Hij begrijpt dat het een precair onderwerp is. “Abortus is geen vrolijke keuze, in tegendeel: er zit heel veel leed bij. Maar zelfbeschikkingsrecht neemt niet weg dat je ook verantwoordelijkheid draagt voor een ander. En zelfbeschikkingsrecht is belangrijk. Maar in heel veel gevallen  – en dan niet de gevallen van incest of verkrachting, daar gaat het even niet om – maar de argumenten als ‘het komt me even niet zo goed uit’, dan zou ik eerst maar eens goed nadenken voordat je een kind verwekt.”

Kranendonk wil daarom inzetten op voorlichting. Daarmee doelt hij op de zogenaamde alternatieven bij een ‘ongewenste zwangerschap’. “In christelijke kring hebben we Siriz, die richt zich juist op moeders die ongewenst zwanger zijn. Die organisaties zijn er meer. We zouden zoveel van die kinderen helpen, mensen geboren laten worden.”

Een emotioneel debat

Het debat over abortus roept veel emoties op. In 2010 schreef Mariska Orban de Haas (van het Katholieke nieuwsblad) een brief aan toenmalig Kamerlid Hennis-Plasschaert. Daarin benoemde De Haas de miskramen van Plasschaert en legde een verband met abortus. Het zorgde voor een hoop commotie. Deze commotie ontstond, in mindere mate, ook rond de vergelijking tussen abortus en de holocaust die oud EO-voorzitter Bert Dorenbos de ether in slingerde.

Kranendonk stelt daarom voor het debat over abortus waardig te voeren. Hij begrijpt wel waar bepaalde mensen woorden als moord vandaan halen, maar het doet de discussie volgens hem geen goed: “Ik vind dat geen verstandige manier van de discussie voeren. Ik voer deze discussie graag met een zekere waardigheid, omdat er allerlei psychisch leed achter schuilgaat. Ik vind het vreselijk dat abortus bestaat en, sterker nog, het is voor mij en voor vele anderen de reden om politiek actief te worden.”

Vijf dagen bedenktijd

De SGP en SGPJ vinden abortus geen uitzondering meer in Nederland. Het is bon ton geworden om een kind weg te laten halen. Maar is de wet niet al ingericht op abortus als uitzondering? Niet voor niets rept de wet over noodsituaties en stelt de wet voor dat een vrouw vijf dagen bedenktijd krijgt om haar beslissing af te wegen. Kranendonk: ”Denk je dat er 33.000 noodsituaties in Nederland zijn? ‘Noodsituatie’ wordt een rekbaar begrip. De liberale politici die dit ooit bedacht hebben waren huiverig voor dit soort dingen. Lees de stukken na… Werk of dat soort dingen vind ik echt geen noodsituatie.  Als je je carrière kunt plannen, heb je gezond verstand genoeg om te begrijpen wat de consequenties zijn van een kind. Daar moet je van te voren over nadenken.”

D66 stelt echter voor om zelfs de 5 dagen bedenktijd uit de abortuswet te verwijderen. ”D66 staat niet in lijn met haar eigen kiezers. Dat blijkt ook uit het onderzoek van TNS NIPO. D66 wilt het in zijn algemeen verruimen, terwijl hun kiezers juist de zorgvuldigheid willen verruimen. Als je de 5 dagen bedenktijd wegneemt, welke zorgvuldigheid heb je dan nog?” 

Illegaliteit

Maar wat gebeurt er als de SGP en de SGPJ hun zin krijgen en abortus aan banden wordt gelegd? Verdwijnt het dan niet in de illegaliteit? Kranendonk stelt voor dat harddrugs ook niet legaal moeten worden vanwege deze argumentatiestructuur: “Laat het helder zijn: geen enkele vergelijking verder tussen deze situaties, maar heroïne komt bij een verbod ook in de illegaliteit. Moeten we dat dan ook maar legaliseren?”

Kranendonk hamert daarom op voorlichting. “Je moet zorgen voor zulke ongelooflijke goede voorlichting. Ik zou bijna zeggen: als je dan seksuele voorlichting geeft, zeg er dan ook bij wat er allemaal kan als je onverhoopt toch kind krijgt. Wat de mogelijkheden zijn voor ondersteuning en hulp. Je zult helaas illegale abortussen blijven houden, maar dat vind ik geen argument om te legaliseren. Dat vind ik geen argument daarvoor.”

Macbook Pro
* Intel Core i7 (3.8GHz, 6MB cache)
* Retina Display (2880 x 1880 px)
* NVIDIA GeForce GT 750M (Iris)
* 802.11ac Wi-Fi and Bluetooth 4.0
* Thunderbolt 2 (up to 20Gb/s)
* Faster All-Flash Storage (X1)
* Long Lasting Battery (9 hours)
Help ons groter worden!
Onze site is gratis voor iedereen en dat willen we graag zo houden. Graag willen we je vragen onze facebookpagina leuk te vinden. Zo kunnen wij blijven groeien en mis jij geen van onze artikelen! Alvast bedankt en veel leesplezier, het Young Critics-team :-)
YOUNG CRITICS
Non-actief
Op dit moment wordt geen nieuwe content geplaatst op de site. We zijn op de achtergrond bezig met reorganiseren van onze redactie- en publicatiestructuur. In de tussentijd kun je uiteraard onze oude stukken gewoon op de site lezen. Tot snel! Het YC-team.
Bedankt, we nemen z.s.m. contact met je op.