Zo werden katten de heersers van het internet

Dat katten het internet regeren, is voor niemand een verrassing. Maar wat is het geheim achter die populariteit? Ari Vogelaar zocht het voor je uit.

Saskia Vogelaar 1394270_1381177325458571_2082664584_n

De beroemde auteur Terry Pratchett schreef ooit: ‘In ancient times cats were worshipped as gods; they have not forgotten this.’ Iedereen die een kat heeft, weet wat Pratchett bedoelt. Katten zijn namelijk de baas in huis en dat weten ze net zo goed als jij. Ze smijten bloempotten omver, miauwen oorverdovend om een zakje natvoer, manipuleren je met kopjes en gespin en laten zoveel haren achter dat stofzuigen een dagelijkse plicht is. Een koninkrijk van huiskamers bleek echter niet genoeg voor onze kattenvriendjes en in hun expansiedrift hebben ze in de jaren negentig een nieuwe kolonie gesticht: het internet. Een indrukwekkend aantal katten is er wereldberoemd door geworden, waaronder Grumpy Cat, Snoopy the Cat, Colonel Meow en Lil Bub.

Omdat ik nieuwsgierig ben naar waarom nu juist de kat het internet regeert en niet de hond, de cavia, het konijn of de papegaai, ben ik op zoek gegaan naar het geheim achter dit fenomeen.

Experts uit allerlei wetenschappelijke disciplines hebben zich over dit fenomeen gebogen.

Mijn queeste leidde me allereerst naar mijn eigen katten: Moosje en Muisje. Zij weten donders goed hoe populair ze zijn en steken dat niet onder stoelen of banken. Op feestjes zijn ze altijd het middelpunt, ze mogen bij iedereen op schoot liggen en vrienden en familie nemen altijd wat lekkers voor ze mee. Ook online doen onze harige vriendjes het goed. Ze hebben een eigen Facebookpagina waar de aaahw ’s en wat lieeeeef ’s neerregenen zodra er een nieuwe foto wordt geüpload. En dat niet alleen: pas geleden werden ze door de kat van een vriendin van me uitgenodigd om naar een verjaardagsfeest in Purmerend te komen. Kortom: ook mijn katten (die poseren op de foto boven dit artikel) doen het goed op social media.

Toen ik de cijfers erop nasloeg, kwam ik tot een verrassende conclusie: op grote websites zoals YouTube, Reddit, Instagram en Buzzfeed wordt er vaker naar honden gezocht dan naar katten. Zijn honden dan toch populairder? Nee! Kattenfilmpjes gaan namelijk viermaal vaker viral. De kat vormt dan ook de populairste categorie die YouTube ooit gekend heeft.

Wat offline geliefd is, wordt vanzelfsprekend ook online geliefd.

Ik ben lang niet de enige die benieuwd is naar het onthullen van dit mysterie, want experts uit allerlei wetenschappelijke disciplines hebben zich over dit fenomeen gebogen. Miles Orvell, een cultuurhistoricus die gespecialiseerd is in visuele content, komt bijvoorbeeld tot de conclusie dat katten al ver voor het internet de harten van mensen veroverden en dat het web deze populariteit simpelweg globaal heeft geëxploiteerd. Katten waren eeuwen geleden al een trouwe hulp voor mensen: ze verjoegen muizen, vogels en insecten en hadden dus een heel nuttige taak. Door hun hoge aaibaarheidsfactor hebben ze zich vervolgens een vast plekje verworven in onze huishoudens en uiteindelijk ook in onze harten. Oftewel: wat offline geliefd is, wordt vanzelfsprekend ook online geliefd. Het verschil is dat je die populariteit online een stuk beter kunt meten.

Bewijzen voor de fascinatie voor katten dateren al uit historische bronnen van meer dan duizend jaar oud. In schaduwrijke kloosters in de Oudheid schreven monniken al gedichten over katten, en door de eeuwen heen is er veel literatuur over de kat op de markt gebracht. Een bekend voorbeeld stamt uit 1870, het jaar dat de fotograaf Harry Pointer een boekje op de markt bracht vol foto’s van katten die allerlei menselijke dingen doen, zoals koken en lesgeven. Ook reclames en series waarin katten voorkomen bewijzen de offline populariteit van de kat. Denk bijvoorbeeld aan Tom & Jerry (1940) en de Aristocats (1970).

Onderzoek toont aan dat mensen zich na het bekijken van kattenfilmpjes minder gespannen en verdrietig voelen.

Maar wat maakt de kat dan zo geliefd? Volgens filosoof Michael Newall komt dit doordat de kat – en dan met name de kitten – hetzelfde zorginstinct in ons losmaakt als baby’s. Dit is te danken aan hun grote ogen en kleine neusjes. Wat een kat vervolgens nóg schattiger maakt dan baby’s, is dat deze babyachtige elementen zich bij katten cartoonesk manifesteren. ‘Maar het komt natuurlijk ook omdat het gewoon een stel deugnieten zijn,’ aldus Newall. Professor Sianne Ngai voegt hieraan toe dat er een directe relatie bestaat tussen die schattigheid en de kapitalistische maatschappij waarin we leven. ‘Zodra we iets zien wat we lief vinden, willen we het bezitten en verzorgen.’ Aaibaarheid genereert dus publiek en publiek genereert inkomsten. Eigenaars van populaire internetkatten er niet zelden miljonair mee geworden. Toch vinden we kattenfilmpjes niet alleen leuk omdat ze babyachtig zijn en de commercie daarop inspeelt. Onderzoek toont namelijk aan dat mensen zich na het bekijken van kattenfilmpjes minder gespannen en verdrietig voelen. Onze fluffy filmsterren hebben dus ook een therapeutische waarde.

Ook journalist Jack Shephard deed onderzoek naar de kat op het internet. Hij meent dat katten meer streken uithalen dan honden omdat ze stoïcijnser en dominanter zijn en weinig belang hechten aan de goedkeuring van hun baasjes. Honden doen veel moeite om goedkeuring en waardering te krijgen, terwijl katten daar nauwelijks in geïnteresseerd zijn. De populairste kattenfilmpjes zijn dan ook vaak juist die filmpjes waarin katten er geen benul van hebben dat hun baasjes hen bekijken. Time Magazine meent zelfs dat de meest ‘voyeuristische’ filmpjes voor ons het leukst zijn, omdat die ons een kijkje geven in het natuurlijke en voor ons zo mysterieuze gedrag van de kat.

Kattenliefhebbers komen in de echte wereld niet zo snel met elkaar in contact.

Toch heeft de kat zijn status als internetmascotte aan veel meer te danken dan biologische factoren. Vooral sociale elementen aan rol, aldus kattengedragsdeskundige Steve Dale. ‘Mensen die content op internet plaatsen zijn vaker kattenmensen dan hondenmensen.’ Hoe dit komt? Heel simpel: kattenliefhebbers komen in de echte wereld niet zo snel met elkaar in contact. Een hond moet uitgelaten worden, waardoor hondenliefhebbers elkaar dagelijks tegenkomen. Ook op hondentrainingsclubs hebben de baasjes een community. Voor kattenliefhebbers bestaan dit soort faciliteiten nauwelijks. En een kat uitlaten, tsja, dat doet ook bijna niemand. Niet zo gek dus dat kattenmensen elkaar online opzoeken.

Mocht je vandaag ernstig van jezelf balen omdat je een kater hebt of zojuist hebt ontdekt dat je dronken berichtjes hebt verstuurd naar je crush, kijk dan dit filmpje. Het werkt therapeutisch. Echt waar.

Macbook Pro
* Intel Core i7 (3.8GHz, 6MB cache)
* Retina Display (2880 x 1880 px)
* NVIDIA GeForce GT 750M (Iris)
* 802.11ac Wi-Fi and Bluetooth 4.0
* Thunderbolt 2 (up to 20Gb/s)
* Faster All-Flash Storage (X1)
* Long Lasting Battery (9 hours)
Help ons groter worden!
Onze site is gratis voor iedereen en dat willen we graag zo houden. Graag willen we je vragen onze facebookpagina leuk te vinden. Zo kunnen wij blijven groeien en mis jij geen van onze artikelen! Alvast bedankt en veel leesplezier, het Young Critics-team :-)
YOUNG CRITICS
Werkzaamheden
Op dit moment werken we hard aan onze site. We zullen vandaag (27-11) en morgen (28-11) dan ook geen nieuwe content plaatsen en de site zal misschien niet helemaal optimaal werken. Excuses voor het ongemak!
Bedankt, we nemen z.s.m. contact met je op.