Het NOS-Journaal Deel 5: Voxpop

Wat is het nut van een voxpop, een fragment waarin de 'normale' burger wordt aangesproken? Waarom krijgen wij onze eigen, door het journaal beïnvloede meningen zo stelselmatig voorgeschoteld?

Dit artikel maakt deel uit van een serie artikelen over het NOS-Journaal. Lees hier deel 1deel 2, deel 3 en deel 4.

Wij, gemiddelde Nederlanders, vertrouwen op het journaal om te weten wat er in de wereld gebeurt. We zien het nieuws, zijn hopelijk kritisch op de berichtgeving en na wikken en wegen vormen we een mening over wat ons getoond is. Vier artikelen heb ik inmiddels gewijd aan wat er mis is met het journaal, maar ook ik reken op haar berichtgeving. Zo betoogde ik in deel drie van deze serie dat de NOS eerder had kunnen weten van ebola en er eerder over had moeten berichten. Maar zelf hoorde ik er ook pas van via het journaal. Onze meningsvorming is er sterk van afhankelijk.

Daarom vind ik het heel vreemd dat datzelfde journaal zo vaak de mening laat zien van “gewone burgers”. Een zogenaamde vox populi, de stem van het volk, of kortweg voxpop. Of het nieuws nu gaat over de supermarktoorlogen, EU-plannen voor Griekenland, Britse politiek, in alle gevallen wordt aan toevallige passanten gevraagd wat hun mening over het onderwerp is en die mening komt in het nieuws.

Weten die mensen er meer van dan specialisten? Zeker niet. Weet de man in de straat er meer van dan ik? Waarschijnlijk weet hij evenveel. Deze “gewone man” komt namelijk op dezelfde manier aan zijn informatie als ik, via het journaal. Bij een voxpop kijken we dus naar een mening die beïnvloed is door de NOS en die vervolgens gebruikt wordt door de NOS om het nieuws mee te brengen en op die manier weer bijdraagt aan onze meningsvorming. Er ontstaat zo een vreemd cirkeltje.

Maar wat is het nut van zo’n voxpop? Waarom krijgen wij onze eigen, door het journaal beïnvloede meningen zo stelselmatig voorgeschoteld?

Maandag 11 mei 2015. Rob Trip vertelt over de mogelijke fusie van supermarktgiganten Ahold, met dochterbedrijf Albert Heijn, en Delhaize. Hij legt uit dat beleggers enthousiast zijn over het plan en dat het gefuseerde bedrijf de op vier na grootste speler zou zijn in de wereld. Wel zijn er grote verschillen tussen de supermarkten van beide bedrijven. Correspondent Joris van Poppel illustreert die verschillen in een filmpje. Zo heeft Delhaize een groter assortiment en meer nadruk op luxeartikelen. Bij Albert Heijn heb je minder keuze maar is het wel goedkoper. Tot dusver informatief. Dan komen de “gewone mensen” aan het woord, Vlaamse Delhaizebezoekers.

Gewone vrouw: “Ik zou het wel goed vinden als dit een Albert Heijn wordt want dat zou in prijs wel verschil maken denk ik.”

Gewone man: “Ik zou het leuk vinden ja. Vooral omdat het goedkoper is, want het leven is toch duur aan het worden de laatste tijd.”

Gewone vrouw: “Minder keus? serieus? Ah dat zullen we wel zien als het zover is.”

Deze mensen hebben het over prijsverschil en keuzeverschil, want daar hebben ze over gehoord op het nieuws. Net als wij, twee minuten geleden, toen Rob Trip precies datzelfde al vertelde. Een voxpop voegt nooit iets inhoudelijks toe aan een nieuwsuitzending en lijkt mij daarom totaal nutteloos. Maar waarom blijven we ze dan toch elke dag zien?

Daar is één reden voor. In het tweede deel van deze serie ging het over de dood en de neiging van de NOS om uit de slachtoffers van een vliegramp een paar gevallen extra aandacht te geven om op die manier alle slachtoffers een gezicht te geven. Met een groep Duitse scholieren die is omgekomen bij een vliegramp kan ik medelijden hebben, met 150 doden is dat al lastiger.

Zoiets is er ook aan de hand bij een voxpop. Die gewone man of vrouw wordt het gezicht van een onderwerp. Zo komt het nieuws dichter bij je te staan. Deze fusie kan invloed hebben op duizenden mensen, onder wie deze vrouw. Ik ken haar niet, maar het had zomaar gekund want ze is even gewoon als ik. Dan zou dit nieuws ook wel eens belangrijk kunnen zijn voor mij.

Het is een trucje om het journaal minder afstandelijk te maken. Is dat een goede reden om ermee door te gaan? Ik denk van niet. Liever zie ik een specialist die me iets nieuws kan vertellen. Maar om er zeker van te zijn dat deze mening gedeeld wordt, moet ik het misschien aan “de man in de straat” vragen.

De foto komt van Mr. TinDC.
Macbook Pro
* Intel Core i7 (3.8GHz, 6MB cache)
* Retina Display (2880 x 1880 px)
* NVIDIA GeForce GT 750M (Iris)
* 802.11ac Wi-Fi and Bluetooth 4.0
* Thunderbolt 2 (up to 20Gb/s)
* Faster All-Flash Storage (X1)
* Long Lasting Battery (9 hours)
Help ons groter worden!
Onze site is gratis voor iedereen en dat willen we graag zo houden. Graag willen we je vragen onze facebookpagina leuk te vinden. Zo kunnen wij blijven groeien en mis jij geen van onze artikelen! Alvast bedankt en veel leesplezier, het Young Critics-team :-)
YOUNG CRITICS
Non-actief
Op dit moment wordt geen nieuwe content geplaatst op de site. We zijn op de achtergrond bezig met reorganiseren van onze redactie- en publicatiestructuur. In de tussentijd kun je uiteraard onze oude stukken gewoon op de site lezen. Tot snel! Het YC-team.
Bedankt, we nemen z.s.m. contact met je op.