Het NOS-Journaal Deel 2: De Dood

Er sterven 150.000 mensen per dag. De belangrijkste doodsoorzaken zijn hart- en vaatziekten, besmettelijke ziekten, kanker en luchtwegziekten. Dan zijn er nog rampen en oorlogen waar mensen bij omkomen. Het is logisch dat de NOS-Journaal hier aandacht aan besteedt, maar hoe gaat het journaal om met de dood?

Dit artikel maakt deel uit van een serie artikelen over het NOS-Journaal. Lees hier deel 1deel 3deel 4 en deel 5

Ieder jaar sterven er grofweg 50 miljoen mensen wereldwijd. Alsof de gehele Spaanse bevolking het loodje legt. Dat zijn er 150.000 elke dag. De belangrijkste doodsoorzaken zijn hart- en vaatziekten, besmettelijke ziekten, kanker en luchtwegziekten. Dan zijn er nog rampen en oorlogen waar mensen bij omkomen. De dood is overal, hoort bij het leven en is daarom belangrijk. Niet vreemd dus dat het NOS-journaal er regelmatig aandacht aan besteedt. Maar hoe gaat het journaal om met de dood?

Dinsdag 24 maart 2015. Astrid Kersseboom meldt ons dat er een vliegtuig van Germanwings is neergestort in de Franse Alpen.

“Vrijwel zeker zijn er geen overlevenden onder de 150 mensen aan boord. Onder de slachtoffers is één Nederlandse. Verder vooral Spanjaarden en Duitsers.”

Die ene Nederlandse is opvallend. Misschien zat er in datzelfde vliegtuig ook wel een Chileen of een Ethiopiër. Maar die worden niet genoemd. Het journaal lijkt hun dood minder belangrijk te vinden dan die van de Nederlandse. In zekere zin is dat terecht. Wij, de kijkers, willen namelijk weten of er een familielid van ons is omgekomen. Voor mensen die waarschijnlijk geen familie zijn, hebben we minder interesse. Dit laat zien dat het “objectieve journaal” altijd nog het Nederlandse “objectieve journaal” is.

Astrid vervolgt:

“Onder de slachtoffers (is) ook een groep van zestien Duitse scholieren die samen met hun   leraren terugkwamen van een reis naar Barcelona.”

Bij mij, en bij wie niet, roept deze mededeling een verdrietig gevoel op. Het is tragisch om zo jong, op zo’n manier te overlijden. Maar er is iets vreemds mee aan de hand. Want het enige doel dat het journaal kan hebben met deze mededeling is het oproepen van dat verdrietige gevoel. Er wordt niks gezegd over de relaties tussen de andere passagiers. Er wordt niks gezegd over hun leeftijd. Maar het tragische detail over de scholieren wordt verteld. Het journaal doet dit vaker.

Op 4 februari 2015 bericht Rob Trip over een vliegtuig dat neergestort is in een rivier in Taiwan. Hij geeft wat informatie over het aantal doden en gewonden. Er wordt verteld over de reddingsactie en de voice-over zegt daarna:

“Er zijn ook mensen levend uit [het wrak] gehaald, onder wie een baby.”

Dit lijkt misschien een willekeurig feitje, maar de reden voor dit soort toevoegingen lijkt mij de volgende. We hebben het goed voor met de slachtoffers van deze rampen terwijl we die mensen eigenlijk helemaal niet kennen. Het zouden zowel goede als slechte mensen geweest kunnen zijn. Het journaal lost dit probleem op door de baby en de scholieren te noemen. Zo worden zij het onschuldige gezicht van de slachtoffers en kunnen we zonder twijfel medelijden met hen hebben.

Het journaal slaagt er dus niet in om dit nieuws neutraal te brengen en presenteert slachtoffers van een ongeluk over het algemeen als onschuldig. Maar hoe zit dat met “de schuldige mensen”? Hoe wordt er omgegaan met “de vijand”?

Aan het begin van datzelfde journaal valt Rob Trip met de deur in huis.

“Wraak, dat gevoel overheerst in Jordanië, de dag na de gruwelijke videobeelden waarin te zien is hoe een Jordaanse piloot door terreurgroep IS levend wordt verbrand. Jordanië wil nu een grotere rol binnen de internationale coalitie tegen Islamitische Staat. En het land kwam in de vroege ochtend met een represaille. Als vergelding voor de dood van hun piloot zijn twee veroordeelde terroristen opgehangen.”

“Gruwelijk” worden de beelden genoemd waarop te zien is hoe iemand levend wordt verbrand. En dat lijkt me per definitie terecht. Het ophangen van twee “terroristen” wordt daarentegen neutraal gebracht. Mogelijk omdat ze “veroordeeld” zijn en het dus klinkt alsof ze op een humane wijze zijn berecht.

Maandag 2 mei 2011. De Amerikaanse president Obama loopt naar zijn spreekgestoelte in het Witte Huis en meldt dat Osama Bin Laden door de Verenigde Staten is omgelegd.

Rob Trip begint het nieuwsbericht als volgt:

“Bijna tien jaar hebben de Amerikanen moeten wachten op de mededeling die we net hoorden. Tien lange jaren is er gejaagd op Osama Bin Laden, oprichter van Al Qaida, het brein achter de aanslagen op 11 september, en nu om het leven gekomen bij een actie van de Amerikanen.”

Hij houdt niet eens de schijn op dat het journaal onpartijdig zou zijn. Want niet de dode Osama is hier het slachtoffer, maar alle Amerikanen die zo lang op diens dood hebben moeten wachten.

Het journaal vindt het niet erg als er een “tegenstander” wordt gedood. Over de doden niets dan goeds, behalve als het de vijand is.

De foto komt van het NOS Journaal.
Macbook Pro
* Intel Core i7 (3.8GHz, 6MB cache)
* Retina Display (2880 x 1880 px)
* NVIDIA GeForce GT 750M (Iris)
* 802.11ac Wi-Fi and Bluetooth 4.0
* Thunderbolt 2 (up to 20Gb/s)
* Faster All-Flash Storage (X1)
* Long Lasting Battery (9 hours)
Help ons groter worden!
Onze site is gratis voor iedereen en dat willen we graag zo houden. Graag willen we je vragen onze facebookpagina leuk te vinden. Zo kunnen wij blijven groeien en mis jij geen van onze artikelen! Alvast bedankt en veel leesplezier, het Young Critics-team :-)
YOUNG CRITICS
Non-actief
Op dit moment wordt geen nieuwe content geplaatst op de site. We zijn op de achtergrond bezig met reorganiseren van onze redactie- en publicatiestructuur. In de tussentijd kun je uiteraard onze oude stukken gewoon op de site lezen. Tot snel! Het YC-team.
Bedankt, we nemen z.s.m. contact met je op.