Het NOS-Journaal Deel 1: Poetin

Ik dacht dat het journaal zich bezighield met harde feiten. Nieuwslezer Rik krijgt een stapeltje papier op zijn bureau waarop staat "Dit is er gebeurd in de wereld, succes met voorlezen". Daar zijn zoveel mensen omgekomen, huizen zijn zo duur geworden, deze politicus heeft dit gezegd. Kille informatie. Maar blijkbaar kan het journaal ook prima functioneren als er eigenlijk geen feiten zijn.

Dit artikel maakt deel uit van een serie artikelen over het NOS-Journaal. Lees hier deel 2deel 3deel 4 en deel 5

Het is acht uur ‘s avonds. De televisie staat aan. Ongeveer twee miljoen mensen kijken naar het NOS-journaal, het best bekeken programma van het land. Beter bijvoorbeeld dan ‘De Wereld Draait Door’  en ‘Studio Sport’. Alleen wereldkampioenschappen voetbal of schaatsen en afleveringen van ‘Wie Is De Mol’ scoren hoger. Al zijn dat sprinters in vergelijking met de marathonlopers van het journaal, die elke dag voor de camera staan.

Ik ben één van de twee miljoen kijkers en elke dag word ik overspoeld met oorlog, misdaad, politiek, rampen, sport en het weer. En ik snap er niks van. Waar komt deze informatie vandaan? Wie beslist wat er wel en niet op het journaal komt en waarop worden die keuzes gebaseerd? Waarom is het niet gek als een nieuwslezer het ene moment vertelt over de doden van een vliegtuigcrash en het volgende moment samen met de weerman naar foto’s van mooie luchten kijkt? Weten de correspondenten ter plaatse wel echt meer van de situatie dan de journaallezer in de studio? Weet ik om half negen meer van de wereld dan ik om acht uur deed?

Deze en andere vragen wil ik gaan bekijken. Elke twee weken, op dinsdag, hoop ik op Young Critics met een antwoord te komen op één van die vragen, om zo beetje bij beetje meer te begrijpen van het NOS-journaal.

Vrijdag 13 maart 2015. Rik van de Westelaken opent het journaal op de volgende manier:

“President Poetin is al een week niet gezien. Waar is de Russische President? De wereld speculeert zich suf.”

Ik dacht dat het journaal zich bezighield met harde feiten. Nieuwslezer Rik krijgt een stapeltje papier op zijn bureau waarop staat “Dit is er gebeurd in de wereld, succes met voorlezen”. Daar zijn zoveel mensen omgekomen, huizen zijn zo duur geworden, deze politicus heeft dit gezegd. Kille informatie. Maar blijkbaar kan het journaal ook prima functioneren als er eigenlijk geen feiten zijn.
Rik vervolgt namelijk:

“Een optreden van de Russische president Poetin is al snel nieuws. Maar nu hij ruim een week zijn gezicht niet heeft laten zien is dat óók nieuws. Want is er iets bijzonders met hem of heeft hij het achter de schermen te druk om in beeld te komen? Er wordt druk gespeculeerd over wat er precies met hem aan de hand is.”

Vervolgens begint een filmpje over de speculaties die er in de wereld zijn. We krijgen fragmenten te zien waarin Fox News vraagtekens zet bij geruststellende berichten uit het Kremlin. CNN heeft het over welke ziektes Poetin allemaal zou kunnen hebben. Bij MSNBC verkneukelt men zich vooral over het feit dat er iets spannends gebeurt. En het Duitse journaal bericht over de Amerikaanse speculaties omtrent de gezondheid van Poetin. Blijkbaar moet je bij de Amerikanen zijn als je iets van Rusland wilt weten. Het is natuurlijk wel begrijpelijk dat de NOS geen bruikbare Russische fragmenten heeft kunnen vinden. Russische media staan allemaal in meer of mindere mate onder controle van de staat en zullen dus niet zo snel verslag uitbrengen van een mogelijk zwak moment van de president. Maar zoals het brede scala aan mogelijke scenario’s wel laat zien, weet de rest van de wereld er ook niks van af. Aan het eind van het nieuwsitem weet ik minder dan toen ik begon. Waar Poetin eerst alleen weg was, kan hij nu dood zijn. Of bij zijn zwangere vriendin in Zwitserland. Of slachtoffer van een interne machtstrijd. Hij zou kunnen lijden aan vijf verschillende soorten kanker. Of gewoon een griepje hebben. Maar zelfs Poetin kan dat niet allemaal tegelijk.

Een paar dagen later, maandag 16 maart, duikt Poetin weer op. Hij ontmoet de Kirgizische president. De NOS laat wat beelden zien van die ontmoeting. Nieuwslezer Herman van der Zandt herinnert ons aan “de geruchtenmachine” die op gang was gekomen, een term die trouwens zijn eigen artikel verdient. En vervolgens komt de Ruslandcorrespondent in beeld, David Jan Godfroid.

“Ja zeg het maar David Jan. Waar zat hij nou?”
“Dat is een hele moeilijke vraag en daar is geen antwoord op te geven nou. Maar we moeten daar ook niet al te lichtzinnig over doen, want er zijn natuurlijk hele grote woorden gebruikt in de afgelopen dagen.”

‘Grote woorden’ die onder andere door de NOS de wereld in zijn geholpen. Godfroid somt de verschillende speculaties nog eens op en sluit het onderwerp daarna af door te zeggen dat we waarschijnlijk nooit zullen weten wat er precies is gebeurd.

En dat was het dan. Tot zover de Poetinsaga. Twee journaals hebben het onderwerp uitvoerig behandeld. Tweemaal is de correspondent aan het woord gekomen en zijn er filmpjes in elkaar gezet. Maar we weten helemaal niks. Ik draai me om in mijn graf. Of misschien zit ik in Zwitserland.

Macbook Pro
* Intel Core i7 (3.8GHz, 6MB cache)
* Retina Display (2880 x 1880 px)
* NVIDIA GeForce GT 750M (Iris)
* 802.11ac Wi-Fi and Bluetooth 4.0
* Thunderbolt 2 (up to 20Gb/s)
* Faster All-Flash Storage (X1)
* Long Lasting Battery (9 hours)
Help ons groter worden!
Onze site is gratis voor iedereen en dat willen we graag zo houden. Graag willen we je vragen onze facebookpagina leuk te vinden. Zo kunnen wij blijven groeien en mis jij geen van onze artikelen! Alvast bedankt en veel leesplezier, het Young Critics-team :-)
YOUNG CRITICS
Non-actief
Op dit moment wordt geen nieuwe content geplaatst op de site. We zijn op de achtergrond bezig met reorganiseren van onze redactie- en publicatiestructuur. In de tussentijd kun je uiteraard onze oude stukken gewoon op de site lezen. Tot snel! Het YC-team.
Bedankt, we nemen z.s.m. contact met je op.