Waarom je neo-Nazi’s niets moet verbieden, behalve geweld

Een pleidooi voor vrijheid van meningsuiting en organisatie, ook als het neo-Nazi’s betreft. Dit is namelijk geen zwaktebod maar juist een krachtig bestrijdingsmiddel in de strijd tegen geweld.

Eerder deze maand zijn Servische studenten bedreigd door neo-Nazi’s. Er ontstond een grimmige sfeer toen de extremisten een lezing over drugsbeleid verstoorden en de organisatoren – die ik als mijn collega’s beschouw – voelden zich genoodzaakt de politie in te schakelen. Het was niet de eerste keer dat deze studenten gewelddadige tegenstand te duchten hadden. Daarom heb ik veel respect voor hun reactie:

The rise of right wing extremist groups in Serbia is an alarming issue that Students For Liberty – Serbia will not tolerate under any circumstance. We will continue our fight for liberty using nonviolent methods. All we have to say is: We will not let violence stop us in our mission of making the world a better place.” 

Geweldloze strijd voor vrijheid

Extremisme vanuit rechtse en linkse hoek – Hitler’s Nationaal-Socialisme werpt via de neo-Nazi’s nog altijd een schaduw op onze wereld – vormt een bedreiging voor een vrije samenleving waarin we respectvol met elkaar omgaan. Deze dreiging is zichtbaar in Servië en andere landen in Centraal Europa, maar ook elders in de wereld. Het probleem van gewelddadige politieke groeperingen wordt door velen herkend. Dat brengt met zich mee dat er verschillende visies zijn op de juiste aanpak om geweld in te dammen.

Op 15 november 2012 heeft het Servische Constitutionele Hof  een verzoek om ‘rechtsextremistische’ organisaties te verbieden afgewezen. Terwijl sommigen hierin een overgave aan het prediken van haat en geweld kunnen zien, zijn er redenen te geven waarom dit een uitstekende beslissing was. Het kan de mogelijkheid van radicalisering verkleinen; het kan de mogelijkheid van gewelddadige actie verkleinen; het is meer congruent met de principes van een vrije samenleving. De strijd voor vrijheid komt tot bloei als geweld en dwang worden vermeden, juist ook in het eigen optreden.

Zwarte markt van radicalisatie

Ideeën die worden verboden zijn vatbaar voor radicalisatie. De ‘Iron Law of Prohibition’ stelt dat de kracht van een verboden substantie, zoals drugs, toeneemt naar gelang het verbod intensiever wordt gehandhaafd. Toegepast op het verzoek rechtsextremistische organisaties te verbieden, impliceert deze ijzeren wet dat er een zwarte markt voor extreme ideeën zal ontstaan. De ontwikkeling van deze ideeën is daarmee geen halt toegeroepen maar zal ‘underground’ plaatsvinden. Dit zorgt er voor dat transparante discussie over deze ideeën met andersdenkenden wordt bemoeilijkt. Iemand met radicaal rechtse ideeën vindt enkel weerklank bij gelijkgestemden en zal terughoudend zijn in het publieke debat om rechtsvervolging te voorkomen. Deze eenzijdige communicatie heeft een vernauwende werking op de overtuigingen van radicalen en dat opent de weg naar meer radicalisatie.

Open systemen en geweld

Onderzoek laat een ambigue relatie zien tussen de openheid van een politiek systeem en gewelddadig optreden door radicalen: In Italië werd deze openheid in verband gebracht met ‘de adoptie van meer gematigd optreden’ terwijl ‘dezelfde factoren in Spanje juist geweld lijken aan te moedigen’. Erik Gartzke beargumenteert hoe een politiek systeem geweld kan aanwakkeren:

If losing a political contest means losing your house, your business, your freedom, or even your life, then you are probably more likely to continue a political struggle and to use violence, if necessary, in an attempt to prevail.”

Er kan worden geconcludeerd dat een open politiek systeem geen panacee is maar wel degelijk kan dienen als ingrediënt in een recept tegen geweld. Zoals Steven Pinker stelt:

“One of the mechanisms that inhibit violence is an open-ended combinatorial system capable of generating an infinite number of ideas. And, among those ideas are institutions that can lessen the probability of war.”

Ik verdedig tot de dood jouw recht…

In een vrije samenleving zijn vrijheid van meningsuiting en organisatie kernprincipes. Die vrijheden zijn er om opvattingen te beschermen, juist als ze afwijken van wat ‘normaal’ wordt geacht. Dit is perfect onder woorden gebracht: ‘Ik ben het niet eens met wat je zegt, maar ik verdedig tot de dood jouw recht om het te zeggen.’ Hoewel Voltaire dit niet letterlijk heeft gezegd of geschreven, representeert het zijn ideeën over een vrije samenleving die nog steeds gelden als uitgangspunten van een samenleving die minderheden beschermd. Waar sommigen pleiten voor het verbieden van ‘haatzaaien’, werd door John Stuart Mill beargumenteerd dat de vrijheid van meningsuiting een lege huls is als dergelijke termen al snel uit de kast worden gehaald. Volgens hem kunnen we pas van een vrije samenleving spreken als de grens wordt getrokken bij daadwerkelijk geweld en directe bedreiging.

… en vecht tegen geweld

Geweld kan niet worden getolereerd maar de ideeën en organisaties die er aan zijn gerelateerd moeten hun plek vinden in open publiek debat. In een speech tegen de oorlog in Vietnam zei Martin Luther King Jr. zoiets: ‘Those who love peace must organize as effectively as those who love war’. Deze effectieve organisatie moet worden gezocht in de kernprincipes van een vrije samenleving. Een goed voorbeeld is gegeven door de inwoners van het Duitse dorpje Wunsiedel, die jaarlijks worden opgezadeld met een mars van neo-Nazi’s. Onlangs lieten ze de neo-Nazi’s weten dat ze 10.000 euro hadden ingezameld om de mars kracht bij te zetten. Bij de finish kwamen de neo-Nazi’s er achter dat deze inzameling ten goede komt van een organisatie die hulp biedt aan mensen die niet langer neo-Nazi willen zijn en zich van de beweging willen afscheiden. Dit soort acties zorgt voor aandacht voor de problemen van politiek extremisme zonder het publieke debat te vernauwen tot uitwisseling van ‘normale’ standpunten.

De foto is gemaakt door hdur.
Macbook Pro
* Intel Core i7 (3.8GHz, 6MB cache)
* Retina Display (2880 x 1880 px)
* NVIDIA GeForce GT 750M (Iris)
* 802.11ac Wi-Fi and Bluetooth 4.0
* Thunderbolt 2 (up to 20Gb/s)
* Faster All-Flash Storage (X1)
* Long Lasting Battery (9 hours)
Help ons groter worden!
Onze site is gratis voor iedereen en dat willen we graag zo houden. Graag willen we je vragen onze facebookpagina leuk te vinden. Zo kunnen wij blijven groeien en mis jij geen van onze artikelen! Alvast bedankt en veel leesplezier, het Young Critics-team :-)
YOUNG CRITICS
Non-actief
Op dit moment wordt geen nieuwe content geplaatst op de site. We zijn op de achtergrond bezig met reorganiseren van onze redactie- en publicatiestructuur. In de tussentijd kun je uiteraard onze oude stukken gewoon op de site lezen. Tot snel! Het YC-team.
Bedankt, we nemen z.s.m. contact met je op.